Spijt komt achteraf #Prioriteiten stellen naar aanleiding van sterven


“Regrets of the dying”

the Quick Version
Ik kom in werk natuurljk nogal eens tegen in mijn werk dat ik met mensen op zoek ben naar de prioriteiten in hun leven. Er ontstaat ook nogal wat ellende omdat we met z’n allen dingen na jagen waar we gelukkig van denken te worden terwijl we ondertussen onze levenskwaliteit ondermijnen.


Hoe dan? Lees:

the Longer Version

Spijt komt achteraf #Prioriteiten stellen naar aanleiding van sterven


Nou hou ik er nooit zo van om te vertellen wat mensen moeten denken, ik help ze liever met de vraag hoe ze zouden kunnen denken. Daarbij is het nog wel eens handig om lekker duidelijke voorbeelden te hebben. Dus ik vond het leuk om de ervaringen van Bronnie Ware te lezen, een verpleegkundige uit Australië in de palliatieve zorg die een blog schreef (“Inspiration and Chai”) dat zo veel aandacht kreeg dat zij het heeft samengevat in haar boek “The Top Five Regrets of the Dying” naar aanleidingen van de gesprekken in haar werk met mensen die aan het sterven waren.


Kritiek

Natuurlijk kan je als kritiek hebben dat het een beetje eenzijdige groep is waar zij heeft nagevraagd. Mensen die bezig zijn te sterven die vinden misschien wel andere dingen belangrijk dan de levenden of de jongeren die voor hun gevoel nog eeuwen zullen leven.

Zonder wetenschappelijk onderzoek komen haar bevindingen wel overeen met de mijn ervaringen tijdens jarenlang de psychologische kant van kanker behandelen. in onze cultuur (wat inderdaad een ander punt van kritiek zou kunnen zijn: geldt aan de andere kant van de wereld wel hetzelfde?) Maar mijn persoonlijke gesprekken met mensen die de diagnose kanker hadden gekregen (nogal een diagnose die de prioriteiten van je leven fors door elkaar gooit).


Achteruit redeneren

Ik wou dat ik:
-mij minder had aangepast
-dat ik minder tijd aan werk besteed had
-meer mijn emoties had laten zien
-meer aandacht had gehad voor vrienden
-dat ik beter voor mijn belangen gezorgd had

Ik vind het dus een interessante manier van denken, als je vanaf het einde terug redeneert: als ik zo gelukkig mogelijk wil sterven dan helpt het zeer waarschijnlijk om tijdens mijn leven belangrijk  genoeg te maken waar mensen aan het einde van hun leven spijt van hebben dat ze dat onvoldoende gedaan hebben.

Dan is het handig om uit haar boek de dingen eens op een rij te zetten waar mensen spijt van hadden in de laatste weken van de keuzen die zij gemaakt hadden in hun leven. Want het viel Bronnie Ware op dat er eigenlijk telkens maar een paar items naar voren kwamen.


1. “Ik wou dat ik de moed had gehad om een ​​leven te leven dat voor mijzelf was, niet het leven dat anderen van mij verwachtten”.

Dit was de meest voorkomende spijt van allemaal. Wanneer mensen beseffen dat hun leven bijna voorbij is en er met het op terugkijken zonder de gedachten dat je er nog even iets aan kunt doen, dan wordt ineens duidelijk hoeveel dromen niet zijn uitgekomen. Veel mensenzeiden dat ze nog niet de helft van hun dromen hadden nagestreefd. Het is niet leuk om te sterven in de  wetenschap dat het je eigen keuzen zijn geweest.

Roem, geld, materie en eer zijn nullen… Gezondheid is de één die er voor staat.

En dat beseffen we vaak pas als we die gezondheid niet langer hebben. We gebruiken lang niet alle vrijheid die we hebben.

2. “Ik wou dat ik niet zo hard had gewerkt.”

Bijna iedere mannelijke patiënt die zij verzorgde heeft dit verzucht. Ze hadden de jeugd van hun kinderen en het gezelschap van hun partner door de tijd laten opslokken. Ook vrouwen spraken ook over deze spijt, maar omdat de meeste van een oudere generatie waren, waren veel van de vrouwelijke patiënten niet een kostwinner geweest maar een huisvrouw.
Bronnie zegt: “bijna alle mannen die ik verpleegd heb, betreurden het ten zeerste dat ze zoveel van hun leven braaf op de tredmolen van een werkend bestaan ​​hebben besteed.”

3. “Ik wou dat ik de moed had gehad om mijn echte gevoelens meer te uiten.”

In mijn werk zie ik het ook veel. Mensen onderdrukken hun gevoelens om de lieve vrede te bewaren. Ze blijven braaf waar ze zitten en kiezen voor een middelmaat en nooit voor excelleren. Dat maakt dat mensen nooit zijn geworden wie zij mogelijk echt hadden kunnen worden. Het is mogelijk ook een verklaring volgens Bronnie voor hete ontwikkelen van psychosomatische aandoeningen door de betrekking tot de bitterheid en wrok die ze daardoor voelden.
Het mooie is natuurlijk dat je hier eigenlijk vandaag al verandering in kunt brengen. En het aardige is dat je dan gelijk nummero 1 en nummero 4 en 5 ook aan pakt.

4. Ik wou dat ik meer contact met mijn vrienden had gehouden.

Vaak realiseren mensen pas in de laatste weken van hun leven het werkelijk belang van oude vrienden. En het was in die laatste tijd niet altijd meer mogelijk om ze nog op te sporen. Veel mensen zijn zo in hun eigen leven verstrikt geraakt dat zij in de loop der jaren verschillende belangrijke vriendschappen hebben laten schieten.
Veel mensen ervaren een diepe spijt over het gebrek aan tijd en aandacht die zij aan hun vriendschappen gegeven hebben. Veel mensen missen hun vrienden als zij aan het sterven zijn.

5. Ik wou dat ik mezelf gelukkiger had laten zijn.

Het heeft Bronnie verbaasd hoevaak deze spijt voor kwam.
Het vreemde is dat veel mensen pas in de laatste maanden beseffen in hoeverre geluk ergens ook een “keuze” is. Door te blijven steken in oude patronen en gewoonten (zie 1 en 3), door te kiezen voor het vertrouwde zogenaamde ‘comfort’ vertaalde zich in een angst, een angst om te veranderen, een angst om ‘anders’ te zijn, om “vreemd te worden gevonden”. Dat maakte dat mensen voelden nooit eens gek te kunnen doen, nooit eens lekker dwaas te kunnen lachen.

normopathie, noemen we dat wel eens. die enorme drang om maar ‘normaal’ gevonden te worden. Dat je zo hard bezig bent om normaal te zijn dat je jouw eigen gezonde gekte geweld aan doet…

Vandaar dat ik jou wil vragen:

“Wat is jouw grootste spijt tot nu toe, en wat ga je er aan doen, wat ga je anders doen voordat je ooit een keer zult sterven?”
Mijn doel is dat je ooit terugkijkt met een glimlach. Naar de stomme menselijke fouten die je hebt gemaakt maar in de wetenschap dat je het in ieder geval echt hebt hebt geprobeerd.

Mocht ik je kunnen helpen bij het vinden van een andere aanpak, laat me dat even weten.
Hans

Literatuur


Voor het stellen van vragen +klik hier+
Contact pagina: +klik hier+
of reageer hier:

Als je aanvullingen of opmerkingen hebt: plaats hieronder een reactie…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s