De relatie-gesprek Trigger-Thermometer

Werken aan de voorwaarde voor het voeren van gesprekken

De verschillende F’s, de ‘mind-sets’
uit de poly-vagal theory
    • Frenzy
    • Flight
    • Fight
    • Freeze
    • FeignDeath

Regelmatig komt het voor in overlegsituaties (zoals “partner-werk-overleg”) dat iemand iets zegt dat je ‘triggert’. Je komt dan in de mind-sets terecht die ik in de Poly-Vagale theorie beschreven heb (die F’s van hiernaast) waardoor een gesprek alleen maar ingewikkelder wordt. Want juist de onveiligheid die ontstaat wanneer de één in zo’n ‘F’ terecht komt, en hoe dat dit op zichzelf al uitnodigt tot tegen-reacties bij de ander. En omdat die zelf dan dus óók getriggered raakt, dan zit je daarmee samen al snel in een ‘loop’ die zichzelf versterkt en alleen maar verder escaleert en emotioneler wordt.
De ellende is natuurlijk dat, hoe meer je ‘geraakt’ bent (en dus gestresst bent), hoe harder je getriggered bent, en dus hoe minder je creatief kan nadenken en samen nog kan de-escaleren. Juist die escalatie op elkaars triggers is vaak de reden waardoor mensen dingen gaan zeggen waar ze achteraf niet achter staan. Omdat ze het achteraf -als ze eenmaal weer uit die ‘getriggerde’ mind set zijn- ook niet meer zo voelen.
Maar de moeilijkheid is natuurlijk wèl om te herkennen (of te erkennen) dat dit aan het gebeuren is als het aan het gebeuren is.


Trigger Thermometer

Want laten we wel zijn op het moment dat jij getriggered bent en jij dus minder goed na kan denken, dan wordt het voor jou ook moeilijker om te herkennen wat er aan het gebeuren is. Waardoor je al makkelijker de boel laat oplopen en oplopen en uiteindelijk uit de hand laat lopen.

De Poly-Vagal-theory gaat uit van een zogenaamde ‘window of tolerance’, die bepaalt wanneer je nog met elkaar kunt praten en wanneer je eigenlijk niet meer in staat bent om op een veilige manier met elkaar te praten.

De ondergrens daarvan is vaak niet zo belangrijk. Natuurlijk is het zo dat je zó ontzettend “relaxed” kunt zijn dat je eigenlijk niet eens meer een zinnig gesprek kunt voeren. Maar dat is zelden een reden waardoor problemen ontstaan. Dan geniet je waarschijnlijk eerder van elkaars rust en warmte.


Pas op je bovengrens

Véél belangrijker is de bovengrens.

Natuurlijk zit er nergens in je hoofd een ‘metertje’ waarop je dingen kunt aflezen. Maar toch, op een grappige manier zijn heel veel van mijn klanten het er mee eens:
Bóven de 7 of de 7,5 is er ei-gen-lijk geen zinnig gesprek meer mogelijk. Dan kan je het overleg maar beter afkappen… allebei eerst even rustig worden en dan pas weer doorgaan.

Want vooral: hoe krijgen we allebei oog voor elkaars bovengrens, de mate van stress waardoor we eigenlijk niet meer met elkaar kunnen praten? Hoe krijgen we oog voor de mate waarin jouw partner en waarin jijzelf getriggered bent?

Wat je kunt doen is deze trigger-thermometer uitprinten en in de ruimte hangen waar jullie je relatie-werk-overleg hebben en elkaar vooraf even vragen “waar zit jij?”

Nou raad ik vaak aan in een werk-overleg om eerst even wat complimentjes te geven of te vertellen waar je dankbaar voor bent van je partner alvorens je het eerstvolgende lastige onderwerp aansnijdt. Want het zijn natuurlijk juist de lastige onderwerpen die stress geven.

Het helpt om je vooraf en tijdens het gesprek af en toe even af te vragen wat het cijfer is dat je jezelf geeft, en of je al in de buurt komt van de bovengrens in die window of tolerance.

Je hebt de tijd toch? Jullie waren toch van plan om samen oud te worden? Sta daar even bij stil als je zegt: “Lieffie, dit voelt nou even heel belangrijk. Óók voor mij. Maar het is mijn doel om ooit jouw rolstoel voort te duwen, of dat jij de mijne duwt. Ik weet niet of we dit dan nog steeds zo belangrijk zullen vinden. We hebben de tijd. Zullen hier morgen verder over praten?”

Juist als je tevoren heb afgesproken wat vandaag de bovengrens van jouw window of tolerance is (want die kan natuurlijk verschillen door dingen die je straks nog moet doen of de mate waarin je goed geslapen of goed gegeten hebt) dan ontstaat er vaak meer bewustheid hiervan. Gewoon door elkaar af-en-toe even liefdevol en respectvol te vragen om een cijfertje te geven.
En als je die bovengrens bereikt dan is het zaak om het gesprek tijdig en zo respectvol en liefdevol mogelijk te stoppen voor dat moment…

En ja, dat zijn soms hele KORTE gesprekken, die je dan af moet breken net voordat je het gevoel krijgt dat je eindelijk “je gelijk zou gaan krijgen” LOL 🙂

…en dat is nou precies waarom je het doet!


Dit bovenstaande hulpmiddeltje kan helpen om onhandige manieren van relatie-overleg makkelijker te herkennen (en te vervangen voor andere, handiger manieren van overleg).


Wanneer je meer over openminded relatie coaching* wilt weten:
neem dan hier contact* op!

Hans West
West-coaching.nl


Other Techniques

0 – Sitting with open Hands

01 – Relatie – Inventarisatie (algemeen) – Partner Escalatiedans

01 – Relatie – Inventarisatie (specifiek) – Partner Escalatiedans

01 – Relatie – Inventarisatie Coaching

10 stappen om zaken op een rij te krijgen uit de CBT

1o1 – Inventarisatie (& reparenting) – Ouder-boodschappen (brieven)

Agenda setting – ‘Algemeen’

Agenda setting – Advocaat van de Duivel

Agenda setting – Therapeutic Stupidity

Agendasetting – De nadeel-voordeel balans

Agendasetting – The miracle cure question

Als je dan al ‘weerstand’ ziet, onderzoek ‘m dan minstens

Dagelijks relatie-werk-overleg

De Daily Mood Log

De relatie-gesprek Trigger-Thermometer

De relatie-sandwich (het lastige relatie-gesprek)

De Triple Column Technique

Denkfouten opsporen

Elementen van integratieve (relatie)gesprekken (incl. de 5%-truuk)

Exploring interpersonal relations

Exploring: Opvoeder voorbeelden #Moederfiguur

Exploring: Opvoeder voorbeelden #Vaderfiguur

Future Self – Exercise

Gesprekstechniek: Tik-in-de-plaat

Herken je onhandige denken (cognitieve distortions)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.